شیر برقی اوپن (NO)
شیری که بدون برق باز می‌ماند و با فرمان الکتریکی مسیر را می‌بندد
شیر برقی نرمال اوپن (Normally Open یا NO) در حالت بی‌برق باز است و مایع یا گاز از آن عبور می‌کند. وقتی برق به بوبین می‌رسد، مسیر بسته می‌شود و با قطع برق، فنر شیر را دوباره باز می‌کند. پس این شیر جریان سیال را کنترل می‌کند، نه جریان برق را. اگر در سیستم شما جریان باید بیشتر وقت‌ها برقرار باشد و فقط گاهی قطع شود (مثل مدار خنک‌کاری، بای‌پس، تخلیه فشار یا قطع اضطراری گاز)، NO انتخاب منطقی‌تری از نرمال کلوز است. مدل‌های موجود در این دسته را با مشخصات فنی هر محصول مقایسه کنید. برای راهنمایی در انتخاب، با کارشناسان مبنا نیرو تماس بگیرید.
نرمال اوپن یا نرمال کلوز؟ کدام برای سیستم شما مناسب است
انتخاب بین NO و NC به حالت غالب سیستم و رفتار مطلوب هنگام قطع برق بستگی دارد.
| شرایط شما | انتخاب مناسب |
| شیر بیشتر وقت‌ها باید باز باشد و فقط گاهی ببندد | نرمال اوپن (NO) |
| با قطع برق جریان باید برقرار بماند | نرمال اوپن (NO) |
| شیر بیشتر وقت‌ها باید بسته باشد و فقط گاهی باز شود | نرمال کلوز (NC) |
| با قطع برق جریان باید قطع شود | نرمال کلوز (NC) |
باز ماندن هنگام قطع برق همیشه ایمن نیست
NO هنگام قطع برق یا خرابی مدار باز می‌ماند (Fail-Open). این رفتار فقط وقتی ایمن است که «باز بودن» حالت ایمن سیستم باشد؛ مثلاً در مدار خنک‌کاری یا جایی که باید از افزایش فشار جلوگیری شود. اگر باز ماندن شیر خطر ایجاد می‌کند، NC یا طراحی دیگری لازم است.
مدت برق‌دار بودن بوبین و گرمای آن، مهم‌ترین نکته خرید NO
در NO بوبین هر زمان که شیر بسته است برق دارد. اگر شیر بیشتر زمان بسته بماند، بوبین مدت طولانی گرم می‌شود و عایق آن زودتر فرسوده می‌شود. اگر بوبین باید مدت‌های طولانی برق‌دار بماند، رتبه کارکرد پیوسته (۱۰۰٪ Duty Cycle) ضروری است. قاعده ساده: شیری را انتخاب کنید که حالت پیش‌فرضش با حالتی که سیستم بیشتر وقت‌ها در آن است یکی باشد. قبل از سفارش، رتبه کارکرد پیوسته بوبین را در دیتاشیت بررسی کنید.
پیش از سفارش چه مشخصاتی را بررسی کنید
سیال و جنس بدنه و آب‌بند
سازگاری سیال با جنس بدنه (برنج، استیل، آلومینیوم) و آب‌بند (NBR، EPDM، FKM، PTFE) مهم‌ترین شرط عمر شیر است. آب، هوای فشرده، روغن، گاز و بخار هرکدام نیازهای متفاوتی دارند. برای گاز شهری از مدل مخصوص گاز استفاده کنید، نه شیر آب.
عملکرد مستقیم یا پایلوتی
شیر مستقیم از فشار صفر هم کار می‌کند و برای دبی کم و فشار پایین مناسب است.
شیر پایلوتی (معمولاً دیافراگمی) برای دبی و فشار بالاتر مناسب است، اما به حداقل اختلاف فشار بین ورودی و خروجی نیاز دارد. این مقدار بسته به مدل تقریباً از چند دهم بار تا حدود ۲ بار است و عدد دقیق در دیتاشیت می‌آید.
نصب شیر پایلوتی در خط بدون اختلاف فشار کافی خطای رایج است؛ شیر باز نمی‌شود یا نیمه‌باز می‌ماند.
فشار، سایز و ولتاژ
- فشار کاری شیر باید بالاتر از فشار سیستم باشد.
- سایز رزوه و قطر اوریفیس دبی را تعیین می‌کنند.
- ولتاژ بوبین (AC یا DC؛ مثلاً ۱۲، ۲۴ یا ۲۲۰ ولت) باید با تغذیه مطابقت داشته باشد. تلرانس مجاز هر مدل در دیتاشیت آمده است.
دو راهه یا سه راهه
شیر دو راهه یک ورودی و یک خروجی دارد. در پنوماتیک، نوع سه‌راهه NO در حالت بی‌برق هوا را به خروجی می‌رساند و با برق، فشار خروجی را تخلیه می‌کند. برای تغذیه سیلندرهای تک‌اثره کاربرد دارد.
کاربردهای واقعی شیر برقی نرمال اوپن
مدار آب و خنک‌کاری
جایی که جریان باید همیشه برقرار باشد و فقط گاهی قطع شود.
پنوماتیک و هوای فشرده
برای تخلیه فشار، ونت و تغذیه سیلندرهای تک‌اثره. در پنوماتیک وقتی منبع پایلوت جداگانه نیست، حداقل فشار کاری مدل را بررسی کنید.
قطع اضطراری گاز
شیرهای NO گاز معمولاً با فرمان دتکتور نشتی برق‌دار و بسته می‌شوند. بسیاری از آن‌ها پس از بسته‌شدن باید دستی ریست شوند تا گاز قبل از رفع نشتی دوباره برقرار نشود. برای کاربردهای گازی، به استاندارد EN 161 (شیرهای قطع خودکار گاز) و نیاز به تأییدیه ضدانفجار (ATEX) در محیط‌های خطرناک توجه کنید.
نکات نصب و نگهداری شیر نرمال اوپن
- جهت فلش روی بدنه را رعایت کنید و جهت نصب بوبین را طبق راهنمای همان مدل تنظیم کنید.
- قبل از شیر فیلتر مش نصب کنید تا ذرات مانع بسته‌شدن کامل نشوند.
- در خطوط مایع با فشار بالا از ضربه‌گیر چکش‌آبی (Water Hammer Arrestor) استفاده کنید.
- اگر شیر بسته نمی‌شود یا بوبین داغ می‌کند، اول ولتاژ، رتبه کارکرد و اختلاف فشار را بررسی کنید.
- آب‌بندها را در بازه‌های سرویس بازبینی کنید.
خرید با مشاوره فنی
برای انتخاب شیر مناسب سیستم شما، اطلاعات سیال، فشار کاری، ولتاژ و سایز خط را به کارشناسان مبنا نیرو بدهید تا مدل مناسب پیشنهاد شود. برای سفارش عمده و پیگیری موجودی هم می‌توانید تماس بگیرید.
33116807 021
پرسش‌های متداول
تفاوت شیر برقی نرمال اوپن و نرمال کلوز چیست؟
NO بدون برق باز است و با برق می‌بندد. NC بدون برق بسته است و با برق باز می‌شود.
آیا بوبین شیر NO داغ می‌کند؟
بله، چون هر زمان شیر بسته است بوبین برق دارد. برای کارکرد طولانی، رتبه ۱۰۰٪ Duty Cycle لازم است.
با قطع برق شیر NO چه می‌شود؟
باز می‌شود یا باز می‌ماند و جریان برقرار می‌شود.
شیر پایلوتی را در خط کم‌فشار می‌شود نصب کرد؟
فقط اگر اختلاف فشار از حداقل مقدار دیتاشیت بیشتر باشد؛ در غیر این صورت از مدل مستقیم استفاده کنید.
برای گاز شهری چه شیری بخرم؟
مدل مخصوص گاز با عملکرد مناسب سیستم دتکتور؛ مشخصات مدل را با کارشناس هماهنگ کنید.
ولتاژ بوبین را چطور انتخاب کنم؟
بر اساس تغذیه موجود (AC یا DC) و ولتاژ نامی بوبین؛ تلرانس مجاز در دیتاشیت هر مدل ذکر شده است.
